Wieża w Jankowej Żagańskiej jak z "Władcy Pierścieni"! Czy patrzy na nas oko Saurona?!

Dariusz Chajewski
Dariusz Chajewski
Mariusz Kapała
Mariusz Kapała
Wieża ma pięć kondygnacji. Powstała na planie wieloboku, zwęża się ku górze
Wieża ma pięć kondygnacji. Powstała na planie wieloboku, zwęża się ku górze Mariusz Kapała / GL
Udostępnij:
Wygląda jak fragment scenografii z tolkienowskiej sagi. Na jej szczycie powinno płonąć oko Saurona… Dziś stoi pośrodku niczego, oddalona o rzut kamieniem od opustoszałego dworca w niewielkiej Jankowej Żagańskiej. Co to za dziwaczna budowla? Wieża ciśnień? Niemożliwe… Dawne wieże ciśnień przypominają z reguły grzyby z górującym nad cienkim korpusem zbiornikiem.

Wyobraźmy sobie taką scenę. Pod tę dziwną konstrukcję przyjeżdża autokar pełen Niemców. Jak się później okazało, była to wycieczka architektów. Wysypali się z autobusu z aparatami fotograficznymi, a ile było ochów i achów… I słychać było imię i nazwisko „Otto Bartning”. Rzut oka do encyklopedii. „Był modernistycznym niemieckim architektem, teoretykiem architektury i nauczycielem. W swojej wczesnej karierze opracował wraz z Walterem Gropiusem plany założenia Bauhausu. Był członkiem Der Ring. W 1951 roku został wybrany prezesem Federacji Niemieckich Architektów”.

Oj, tam nie dojedziecie

Wieża wzniesiona została w 1922 r. na terenie dawnej cegielni, która przed II wojną światową należała do obszaru wsi Szczepanów (niem. Zeipau).

- Oj, panie, wy tam nie dojedziecie w ten śnieg zwłaszcza - wzrusza ramionami pytana o drogę mieszkanka Jankowej. - To na dawnej cegielni, ale teraz to tam ruina. Tutaj przez tory, wzdłuż nich i tam takie rozwalone ogrodzenie.

Przed wojną w sąsiedztwie węzła kolejowego znajdowały się tereny znanej nie tylko w okolicy firmy Zeipauer Dachstein und Braunkohlenwerke AG. Jej właściciel, człowiek zamożny i z wyobraźnią zlecił projekt wieży ciśnień i swojego domu zyskującemu sławę Otto Bartningowi.

Budowle miały jednocześnie stanowić pokaz możliwości firmy z Jankowej. Był rok 1922. I tak powstała pięciokondygnacyjna wieża osadzona w nurcie architektury ekspresjonistycznej.

Zobacz, jak wygląda wieża w Jankowej

Jak u Tolkiena

To prawdziwa rzadkość w skali naszego kraju. I wypada tylko żałować, że nie przetrwał dom. Był on na tyle niezwykły, że podobno posłużył jako pierwowzór futurystycznej willi szalonego naukowca Rotwanga z kultowego filmu „Metropolis” Fritza Langa.

Wieżę wzniesiono z cegły na rozbudowanym wielobocznym planie, dzięki któremu jej sylwetka uzyskała niezwykle dynamiczną formę. Pięciokondygnacyjna bryła zwęża się łagodnie ku górze. Wygląda magicznie, stąd nic dziwnego, że kojarzy się z wieżą z kart powieści Tolkiena.

Wieża ma pięć kondygnacji. Powstała na planie wieloboku, zwęża się ku górze

Wieża w Jankowej Żagańskiej jak z "Władcy Pierścieni"! Czy p...

Nakrywający ją dwuspadowy dach ukształtowano w taki sposób, iż akcentuje partie szczytowe wysunięte przed lico murów. Załamujące się pod kątem prostym płaszczyzny ścian oraz dynamicznie wypiętrzone i nadwieszone szczyty nadają budowli malowniczości i ekspresji. Wrażenie to potęguje uczytelnienie materii, z której wieża została wykonana - jej elewacje i wnętrze licowane są cegłą w ciemnoczerwonym kolorze.

Po prostu gwiazda

Wieża w Jankowej Żagańskiej jest jedynym przykładem twórczości tego uznanego architekta w Polsce. Obserwując budowlę z oddali, dostrzegamy, jak jej prosta i mocna w swoim wyrazie formalnym bryła w sposób harmonijny wkomponowana została w otoczenie i na tle nizinnego krajobrazu wyłania się jakby była jego naturalnym i integralnym elementem… Wyobraźcie sobie, że niewiele brakowało, a wieża zostałaby rozebrana.

Cudze chwalicie, swego nie znacie? W Lubuskiem takie niespodziewane odkrycia zdarzają się często. Odnaleziono przecież secesyjne sanatorium w Trzebiechowie, dzieło mistrza Henry’ego van de Velde.

Secesyjną wieżę ciśnień w Zbąszynku wedle projektu Otto Möhringa. W centrum Zielonej Góry stoi willa Muthesiusa, a architekci z ciężkim westchnieniem spoglądają też na charakterystyczny tarasowy ogród w Gubinie. Przed wojną na jego szczycie stała Willa Wolfa, dzieło niemieckiego architekta Ludwika Miesa von der Rohe, który w swoich czasach został okrzyknięty wizjonerem. Przykłady można mnożyć, a o ilu jeszcze nie wiemy?

Zobacz film x-news o nowej bramie przed Sejmem

Dołącz do nas na Facebooku!

Publikujemy najciekawsze artykuły, wydarzenia i konkursy. Jesteśmy tam gdzie nasi czytelnicy!

Polub nas na Facebooku!

Kontakt z redakcją

Byłeś świadkiem ważnego zdarzenia? Widziałeś coś interesującego? Zrobiłeś ciekawe zdjęcie lub wideo?

Napisz do nas!

Spora przewaga PiS nad KO - sondaż

Wideo

Komentarze

Komentowanie zostało tymczasowo wyłączone.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Przejdź na stronę główną Nasze Miasto
Dodaj ogłoszenie